Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması halinde Ukrayna, ABD ve Rusya liderlerinin katılacağı üçlü bir toplantıya gitmek istemediğini söyledi. Zelenskiy, yaptırımların Rusya’nın müzakerelere katılmasını sağlamak için değil, saldırganlığı nedeniyle uygulandığını ve ancak savaşın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabileceğini belirtti.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından, Ukrayna’da yayın yapan bir televizyon kanalına verdiği röportajın bazı bölümlerini paylaştı. Zelenskiy, 20 Ekim’de Norveç’in başkenti Oslo’da Avrupa’dan partnerlerin de katılımıyla ABD tarafıyla yapılan görüşmelerde ele alınan konulara değindi.
Oslo görüşmelerinde üç temel sorun
Görüşmelerde hava savunmasındaki yetersizlik, Starlink/Starshield kullanımına getirilen kısıtlamalar ve ABD’nin istihbarat paylaşımına yönelik sınırlamaları olmak üzere üç sorun bulunduğunu belirten Zelenskiy, bunlardan ikisinin çözüldüğünü söyledi.
Zelenskiy, “Görüşmeye üç sorun eşlik etti. Hava savunmasındaki yetersizlik, Starlink/Starshield kullanımına getirilen kısıtlamalar ve ABD’den gelen istihbarat paylaşımındaki kısıtlamalar. Bu sorunlardan ikisinin, yani istihbarat paylaşımı ile Starlink meselesinin bugün itibarıyla çözülmüş olması nedeniyle Amerikalılara ve ekibimize minnettarım” dedi.
Hava savunması alanındaki sorunların ise devam ettiğini vurgulayan Zelenskiy, Patriot sistemleri için füze tedarikinde ilerleme kaydedildiğini ancak sürecin yavaş ilerlediğini ifade etti.
Yerine getirilmeyen vaatlere tepki gösteren Ukraynalı lider, “Size füze vereceğiz dedikten sonra bir ya da iki ay boyunca teslimat yapmamak olmaz. İşler böyle yürümez” diye konuştu.
“Ordumuza getirilecek kısıtlamalar ve Ukrayna’nın tarafsızlığı tartışmaya açık değildir”
Ukrayna’da barışın sağlanması halinde NATO müttefikleri tarafından ülkeye verilecek güvenlik garantilerine Rusya’nın müdahil olmasını kabul etmeyeceklerini belirten Zelenskiy, Ukrayna ordusuna getirilecek kısıtlamaların ve ülkenin tarafsızlığının tartışma konusu yapılamayacağını söyledi.
Zelenskiy, “Bunları Rusya dikte edemez. Ordumuza getirilecek kısıtlamalar ve Ukrayna’nın tarafsızlığı tartışmaya açık değildir. Toprak meselesi ise sadece liderler düzeyinde ele alınabilecek bir kırmızı çizgidir” ifadelerini kullandı.
Amerikalıların gündeme getirdiği “toprak takası” fikrini de reddeden Zelenskiy, görüşmelere hazır olduklarını ancak toprak meselesinin liderler düzeyinde ele alınması gerektiğini belirtti.
Zelenskiy, “Hiçbir şeyi, başka bir şey karşılığında takas ediyor değiliz. Görüşmelere hazırız. Söz konusu toprak meselesi ise, bu liderler düzeyinde ele alınmalı. Diğer konular ise teknik gruplar düzeyinde görüşülebilir. Dolayısıyla bunlar, kasım ayında ele alınabilir” dedi.
“Yaptırımlar ancak savaşın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabilir”
ABD’nin Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları kaldırmasına da değinen Zelenskiy, Rusya’ya uygulanan tüm yaptırımların kaldırıldığı bir ortamda üçlü toplantıya katılmak istemediğini söyledi.
Zelenskiy, “Ukrayna, ABD ve Rusya liderlerinin katılacağı üçlü bir toplantıya, Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılmış olduğu şartlarda gitmek istemem” dedi.
Yaptırımların Rusya ile iş birliği sağlamak amacıyla kaldırılmasına gerek olmadığını savunan Zelenskiy, bu tedbirlerin Rusya’nın müzakereye istekli olması nedeniyle değil, Ukrayna’ya yönelik saldırganlığı nedeniyle uygulandığını belirtti.
Ukrayna lideri, “Rusya’nın iş birliğini satın almak üzere yaptırımları kaldırmaya gerek yok. Yaptırımlar, Rusya müzakerelere istekli olduğu için değil, Rus saldırganlığı nedeniyle uygulandı. Ve ancak, savaşın sona erdirilmesi kapsamında kaldırılabilir” ifadelerini kullandı.
“Liderler olmadan savaş bütünüyle sona erdirilemez”
Yaptırımların kaldırılması durumunda Ukrayna’nın elindeki müzakere kozlarını kaybedebileceğini söyleyen Zelenskiy, bu açıklamasıyla 2025 yılının şubat ayında ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı James David Vance ile Beyaz Saray’da kameralar önünde yaşadığı sert tartışmaya da gönderme yaptı.
Zelenskiy, “Çünkü o zaman, Trump’ın dediği gibi, gerçekten de elimizde pek fazla koz kalmaz” dedi.
Oslo’daki görüşmelerin ayrıntılarını da paylaşan Ukrayna lideri, ABD tarafının kendisine somut olarak ne istediklerini sorduğunu aktardı. Zelenskiy, teknik heyetlerin kasım ayında yapacağı bir toplantıyla savaşın sona erdirilmesinin mümkün olmadığını belirterek farklı ateşkes ve anlaşma seçeneklerini gündeme getirdiğini söyledi.
Zelenskiy, görüşmede yaşananları şu sözlerle anlattı:
“Amerikalılar bana, ‘Somut olarak ne istiyorsunuz?’ diye sordu. Ben de, ‘Kasım ayında teknik heyetlerin yapacağı bir toplantıda savaş sona erebilir mi? Hayır, liderler olmadan savaş bütünüyle sona erdirilemez. Peki, bu mümkün değilse enerji altyapısına yönelik saldırıları durduracak bir ateşkes, denizde ateşkes, tahıl sevkiyatı konusunda bir anlaşma, takas anlaşması ya da liderler toplantısı ayarlayın’ dedim.”
Oleşki bölgesi için ateşkes önerisi
ABD tarafının 27 Ekim’den itibaren Oleşki bölgesinde ateşkes önerdiğini de hatırlatan Zelenskiy, ateşkesin birkaç gün sürmesinin ve bölgeye ABD, Ukrayna ve Rusya’dan insani yardım heyetlerinin gelmesinin öngörüldüğünü söyledi.
Zelenskiy, bu süreçte bazı insanların Ukrayna’nın kontrolündeki bölgeye tahliye edileceğini belirterek, “Bazı insanlar, bizim kontrolümüzdeki bölgeye tahliye edilecek. Asıl mesele, bu insanları ablukadan kurtarmak ve yaşamalarını sağlamak” ifadelerini kullandı.
Ukrayna, Rusya ve ABD heyetleri Abu Dabi’de buluşacak
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, 23 Ekim’de yaptığı açıklamada, Ukrayna, Rusya ve ABD’den müzakerecilerin kasım ayının ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de teknik düzeyde görüşmek üzere anlaştığını duyurmuştu.
Zelenskiy, teknik görüşmelerin ardından ülke liderlerinin de bir araya gelmesini umduğunu söylemişti.