Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde 18 yıl aradan sonra ilk kez Cumhurbaşkanı Yardımcısı düzeyinde gerçekleşen Erivan ziyareti ve ardından gelen Ani Köprüsü restorasyon mutabakatı, normalleşme sürecini yeni bir evreye taşıdı. Sürecin sahadaki yansımalarını inceleyen Türk gazeteciler, sınırın sıfır noktasındaki Gümrü’de önemli temaslarda bulundu.
Somut Adımlar: Havadan Karaya Geçiş
İstanbul-Erivan uçuşlarının başlamasının ardından, kara ve demir yolu sınırlarının açılması gündemin ilk sırasına yerleşti.
Alican-Margara Sınır Kapısı: 2023 depreminde insani yardımlar için açılan kapıda, denetimlerin 1 Mart 2025 itibarıyla tamamen Ermenistan sınır birliklerine geçmesi önemli bir eşik olarak kaydedildi.
Kars-Gümrü Demiryolu: 28 Nisan’da Kars’ta yapılan Ortak Çalışma Grubu toplantısı, hattın rehabilitasyonu için en somut adım oldu. Akyaka (Türkiye) ile Akhurik (Ermenistan) istasyonları arasındaki 10 kilometrelik mesafe, iki ülkeyi raylarla birbirine bağlamaya hazır bekliyor.
Orta Koridor’un Stratejik Parçası
Gümrü Asparez Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Levon Barsegyan, hattın sadece iki ülke için değil, küresel ticaret için önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Burası, Asya ile Avrupa arasındaki Orta Koridor’un bir parçası haline gelebilir. Sovyet döneminde bile işleyen bu hat, sadece Türkiye ve Ermenistan’a değil; Çin’den İran’a, oradan Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyaya fayda sağlayacaktır.”
20 Yıllık Hazin Bekleyiş: Akhurik İstasyonu
Sınırın kapanmasıyla sessizliğe gömülen Akhurik istasyonunun sembol ismi ise kondüktör Agop Gevorgyan oldu. İşten çıkarıldıktan sonra istasyonda görevlendirilen Gevorgyan, trenlerin bir gün yeniden geçeceği umuduyla tam 20 yıl boyunca gelecek yolu gözledi. Gevorgyan’ın Türkiye tarafındaki meslektaşlarıyla kurduğu dostluklar, sınırların fiziksel olarak kapalı olduğu yıllarda kurulan insani köprülerin simgesi haline geldi.
Normalleşme özel temsilcileri Serdar Kılıç ve Ruben Rubinyan öncülüğünde yürütülen görüşmelerde, bir sonraki aşamanın sınır kapılarının üçüncü ülke vatandaşları ve diplomatik pasaport sahiplerine açılması olması bekleniyor.