Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Türk dünyasının dayanışmasını koruması ve ortak hedefler doğrultusunda birlikte ilerlemesi gerektiğini söyledi. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ise TDT üyesi ülkelerin ekonomik büyüme hızının küresel büyümenin iki katını geçtiğini açıkladı.
Kazakistan’ın Türkistan kentinde “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenen zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev katıldı. Liderleri zirvenin gerçekleştirildiği kongre merkezinde karşılayan Tokayev, daha sonra liderlerle birlikte aile fotoğrafı çektirdi.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Tokayev, dünyada jeopolitik rekabetin arttığını, savaş ve çatışmaların küresel ekonomide istikrarsızlığa yol açtığını belirterek, “Bu belirsizlik döneminde Türk devletlerinin birliği özel bir önem kazanmaktadır. Türk devletlerinin ekonomik ve yatırım ortaklığını daha da güçlendirmesi gerekiyor” dedi.
Zirvenin temasına dikkat çeken Tokayev, TDT ülkelerinin teknolojik dönüşüm sürecinde iş birliğini artırmasının önemine vurgu yaptı. Elektronik belge ve dijital imzaların karşılıklı tanınmasına yönelik ortak çalışmalar yapılmasını öneren Tokayev, uzay teknolojileri alanında da ortak projelerin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Tokayev ayrıca Türk devletlerinde yapay zeka merkezleri ağı kurulmasını önererek, ortak bir “Turkic AI” merkezi oluşturulabileceğini söyledi. Türk halklarının tarihi ve kültürünü dijital ortamda bir araya getirecek çok dilli bir platform kurulmasının önemine değinen Tokayev, bu sayede Türk medeniyetinin zengin mirasının dünya genelinde daha erişilebilir hale geleceğini belirtti.
Türkistan’da “Türk Medeniyetleri Merkezi” kurulacağını da açıklayan Tokayev, merkezin ortak bilimsel araştırmalar ve kültürel projeler için kullanılacağını kaydetti.
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ise ülkesinin dijitalleşme alanında önemli ilerlemeler kaydettiğini belirterek, “Tündük” portalı üzerinden vatandaşların 195 kamu hizmetine çevrimiçi erişebileceğini söyledi. Caparov, dijital dönüşüm ve yenilikçi teknolojiler konusunda uluslararası iş birliğine açık olduklarını ifade etti.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev de TDT’nin son yıllarda etkin bir örgüte dönüştüğünü belirterek, “2025 yılında üye ülkelerin toplam ekonomik potansiyeli 2,4 trilyon doları aşarken, büyüme hızı küresel büyümenin iki katını geçti” dedi.
Mirziyoyev, yapay zeka ve kuantum hesaplama teknolojileri alanında stratejik iş birliği ağlarının kurulması gerektiğini belirterek, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesinin Orta Koridor ile bağlantısının önemine dikkat çekti. Çevre sorunlarına da değinen Mirziyoyev, TDT bünyesinde 2027 yılının “Çevreyi Koruma Yılı” ilan edilmesini önerdi.