Norveç Kralı 5. Harald, hemolitik anemi nedeniyle tedavi gördüğü Oslo Üniversitesi Hastanesi’nde 89 yaşında hayatını kaybetti. Kralın ardından tahta 53 yaşındaki Veliaht Prens Haakon’ın geçmesi bekleniyor.
Norveç Kraliyet Sarayı, Kral 5. Harald’ın yerel saatle 06.35’te yaşamını yitirdiğini açıkladı. Açıklamanın ardından sarayın çatısındaki kraliyet bayrağı yarıya indirildi.
Avrupa’nın en yaşlı hükümdarı olan Harald, 17 Ağustos’tan bu yana kırmızı kan hücrelerinin normalden hızlı parçalanmasına yol açan hemolitik anemi nedeniyle hastanede tedavi görüyordu. Rahatsızlık yorgunluk ve nefes darlığına neden olabiliyor. Kralın sağlık durumunun bir gün önce ağırlaştığı açıklanmış, kraliyet ailesi de hastaneyi ziyaret etmişti. Bu süreçte halk saraya çiçek bıraktı.
1991’de tahta çıktı
Harald, hemolitik anemi tedavisi kapsamında kortizon kullanıyordu. Babası Kral Olav’ın ölümünün ardından 17 Ocak 1991’de tahta çıkan Harald, Avrupa’da en uzun süre görev yapan hükümdarlardan biri oldu.
İlerleyen yaşına rağmen tahttan çekilmeyi reddeden Harald, son yıllarda çeşitli sağlık sorunları yaşadı. Şubat ayında İspanya’nın Tenerife Adası’nda enfeksiyon ve dehidrasyon nedeniyle hastaneye kaldırılan kral, 2024’te Malezya’da tatil sırasında rahatsızlanmış ve kendisine kalp pili takılmıştı.
Son yıllarında ailevi tartışmalar gündeme geldi
Harald, monarşiyi modernleştiren ve geleneksel sınırları aşan kararlarıyla öne çıkan bir hükümdar olarak biliniyordu. Son yıllarında ise kraliyet ailesindeki tartışmalar kamuoyunun gündemine geldi.
Gelini Mette-Marit’in, cinsel istismar suçlamalarıyla gündeme gelen ABD’li milyarder Jeffrey Epstein ile arkadaşlık ilişkisi ve Mette-Marit’in ilk evliliğinden olan oğlu Marius Borg Hoiby hakkında verilen tecavüz mahkûmiyeti, kraliyet ailesiyle ilgili tartışmalara yol açtı.
Çocukluğu ve kraliyet yaşamı
Harald, 21 Şubat 1937’de Oslo yakınlarındaki Skaugum çiftliğinde doğdu. İkinci Dünya Savaşı’nın başında, Nazi Almanyası’nın Norveç’i işgal ettiği sırada üç yaşındaydı. Annesi ve kardeşleriyle birlikte İsveç’e kaçan Harald, daha sonra ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’in daveti üzerine ailesiyle ABD’ye gitti.
Savaşın ardından Norveç’e dönen Harald, eğitimini tamamladı ve zorunlu askerlik hizmetini yaptı. 1957’de veliaht prens olan Harald, 1960-1962 yıllarında Oxford’daki Balliol College’da sosyal bilimler, tarih ve ekonomi eğitimi aldı.
Harald, bir partide iş insanının kızı Sonja Haraldsen ile tanıştı. Ancak kraliyet ailesinin evlilik konusundaki geleneksel yaklaşımı nedeniyle çiftin evlenebilmesi için dokuz yıl beklemesi gerekti.
Babası Kral Olav, Harald’ın Avrupalı bir prensesle evlenmesini istiyordu. Harald ise Sonja ile evlenmesine izin verilmemesi halinde bekâr kalacağını babasına söyledi. Kral Olav’ın onayının ardından çift, 29 Ağustos 1968’de Oslo Katedrali’nde evlendi.
Harald’ın Sonja ile evlenmesi, kraliyet ailesinde evlilik konusundaki geleneksel yaklaşımın değişmesinde etkili oldu ve çiftin iki çocuğunun da sıradan vatandaşlarla evlenmesinin önünü açtı.