Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa Birliği (AB) ile Kanada arasında “Gelecek İçin İttifak” adı verilen yeni bir ortaklığın başlatıldığını açıkladı. Carney, “Bugün Avrupa Birliği ve Kanada, Gelecek İçin İttifak adını verdiğimiz yeni bir ortaklığı başlatıyor. Kanada, Avrupa Birliği’nin ilk ortak üyesi oluyor” dedi.
Kanada Başbakanı Mark Carney, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Montreal’de düzenlenen iki günlük AB-Kanada Zirvesi’nin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda ilk sözü alan Carney, dünyanın giderek daha tehlikeli ve bölünmüş hale geldiğini, güven duyulan çok taraflı kurumların zayıfladığını, ekonomik bütünleşmenin silaha, gümrük tarifelerinin ise baskı aracına dönüştüğünü söyledi.
“Bir ağacın kökleri, diğerlerine destek olur. Biz de dayanıklı ve kendi kendine yeten bir ekosistem oluşturmak için birlikte çalışmalıyız” diyen Carney, Kanada ve AB’nin vatandaşlarının gelişip refaha kavuşabileceği yapıyı korumak amacıyla güçlerini birleştirdiğini belirtti.
Carney, yeni ortaklığın stratejik kapasitelerden yararlanacağını ve benzer düşüncelere sahip ülkelerin farklı alanlarda esnek biçimlerde iş birliği yapmasına imkan sağlayacağını ifade etti.
Kanada, AB’nin ilk ortak üyesi olacak
AB ile coğrafi olarak mümkün olan en derin ortaklığı kurmak istediklerini belirten Carney, “Kanada, Avrupa Birliği’nin ilk ortak üyesi oluyor. Önümüzdeki aylarda bu yeni ortaklık biçiminin kapsamını ve boyutlarını belirleyebileceğiz” dedi.
Mart ayında Kanada’da Avrupa Komisyonu ile Kanada hükümeti arasında toplantı yapılacağını, haziran ayında ise Avrupa Konseyi’ne katılacağını açıklayan Carney, “İlerlemeyi değerlendirmek üzere düzenli aralıklarla bir araya geleceğiz” ifadelerini kullandı.
Kanada ile AB arasında imzalanan anlaşmalara ve Kanada’nın AB programlarına katılımıyla Kanadalı öğrenciler ve araştırmacılar için doğacak fırsatlara değinen Carney, ortaklığın temel amacının tarafların güçlü yönlerinden yararlanmak, bunları tamamlamak ve dayanıklılığı artırmak olduğunu söyledi.
Carney, “Daha fazla seçenek oluşturmak ve başkalarına bağımlı olmamayı sağlamaktır. Bu, AB ile Kanada arasında dengeye ve karşılıklı saygıya dayalı transatlantik bir bağ” dedi.
Costa: Yeni bir döneme yelken açıyoruz
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB ve Kanada’nın “Gelecek İçin İttifak” yolunu seçtiğini belirterek ticaret, ekonomik güvenlik ve savunma alanlarındaki iş birliğini güçlendirdiklerini söyledi.
Kanada’nın Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) programına katılan Avrupa dışındaki ilk ülke olduğunu hatırlatan Costa, Ukrayna’ya destek konusunda da iki tarafın birlikte hareket ettiğini kaydetti.
Costa, “Başbakan, Ukrayna’ya yönelik destek kredisine katkıda bulunma kararı aldı ve bu kararı takdir ediyoruz” dedi.
Kanada ile geleceğe birlikte bakmak istediklerini vurgulayan Costa, yeni bir gençlik hareketliliği paketiyle Atlantik’in iki yakasında eğitim alma ve çalışma imkanlarını kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.
İki taraf arasında giderek daha yakın bir ortaklık süreci başlatıldığını ifade eden Costa, “İlişkimiz o kadar özel ki basit bir ortaklığın ötesine geçen, ancak tam Avrupa Birliği üyeliği anlamına gelmeyen yeni bir model oluşturmak istiyoruz. Bu ortaklık, türünün en yakın, en derin ve en özgün örneği olacak” diye konuştu.
Costa, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün Atlantik’i birlikte aşmayı seçiyoruz. Bunu açık bir istikamet ve geleceği şekillendirmeye yönelik ortak bir kararlılıkla yapıyoruz. Bugün hırsla, güvenle ve yelkenlerimizi dolduran rüzgarla yeni bir döneme yelken açıyoruz.”
Leyen: AB ve Kanada ittifakın çekirdeğini oluşturacak
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın “Avrupa dışındaki en Avrupalı ülke” olduğunu belirterek AB ile Kanada’nın dünyaya aynı gözlerle baktığını ve şiddetli jeopolitik gerilimlerin yaşandığı bir ortamda ortak değerleri savunduğunu söyledi.
Leyen, “Bu sert rüzgarlar dinmeyecek ve bu değişim kalıcı. Artık yeni bir gelecek inşa etmek için güvenle ve vizyonla harekete geçme zamanı. Bu zirveyi bu kadar özel ve tarihi kılan da bu” dedi.
Her iki tarafın da ilişkileri mümkün olan en üst düzeye taşımak istediğini kaydeden Leyen, zirvenin temel gündem maddelerinden birinin Kanada’nın AB’de ortak üye olması fikri olduğunu belirtti.
Leyen, “Yaklaşımımız basit, AB’ye katılım olmadan ortak üyelik. Çünkü anlaşmalar, Avrupa dışında bulunan ülkelerin AB’ye katılamayacağını belirtiyor” ifadelerini kullandı.
Kanada’nın AB programlarına daha kapsamlı katılımını istediklerini belirten Leyen, bilimsel araştırma ve inovasyon projelerini destekleyen Horizon Europe ile eğitim, gençlik ve spor alanlarındaki Erasmus+ programlarına tam katılımın öngörüldüğünü söyledi.
Leyen, “Bunlar Atlantik’in iki yakası arasında kurulabilecek en güçlü köprüler ve milyonlarca insanın hayatına doğrudan dokunacaktır” dedi.
Ortak üyelik kavramının yeni olduğunu vurgulayan Leyen, “Kanada ile ortaklık, başka herhangi bir ülkeye karşı değil, ortak gücümüzü artırmak için kuruluyor. İkili ilişkiler açısından bu, ortaklığın en üst düzeyi” diye konuştu.
Avrupa ve Kanada’nın yeni uluslararası düzenin inşasında birlikte rol oynayacağını belirten Leyen, rekabetin giderek arttığı dünyada egemenliğin artık tek başına hareket etme özgürlüğünden çok, birlikte hareket etme kapasitesi anlamına geldiğini savundu.
Leyen, “İşte bu nedenle Gelecek İçin İttifak’ı kuruyoruz. AB ve Kanada’yı, bu ittifakın çekirdeği olarak görüyoruz. Birlikte büyüme, refah, dayanıklılık ve ekonomik güvenlik için ortak bir alan oluşturmak istiyoruz. Bugün bu yönde ilk somut adımları attık” dedi.
Kanada ile dijital ticaret anlaşması imzalandığını ve yeni anlaşmaların da sonuçlandırılmak üzere olduğunu açıklayan Leyen, Avrupa’nın süper bilgisayar altyapısını Kanada’nın kullanımına açacaklarını ve uzay alanındaki iş birliğini derinleştireceklerini söyledi.
Kanada’nın Ukrayna’ya verdiği desteğe de değinen Leyen, “Bugün, Kanada’nın Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik 90 milyar euroluk destek kredisine katılması konusunda anlaşmaya vardık” ifadelerini kullandı.
Kanada’nın Ukrayna desteği 500 milyon euro olacak
Ortak basın toplantısının soru-cevap bölümünde Kanada’nın AB’nin Ukrayna’ya finansal destek girişimine ne kadar katkı sağlayacağı soruldu.
Başbakan Carney, “Kısaca cevap vereyim, yaklaşık 500 milyon euro. Bu, bizim başlangıçtaki katkımız olacak” yanıtını verdi.
Almanya’nın “ortak üyelik” statüsüne ilişkin tepkileri hakkındaki soruyu yanıtlayan Leyen, üye ülkeler arasında ortak hedef konusunda geniş bir uzlaşı bulunduğunu söyledi.
Leyen, “Bunu Avrupa Parlamentosu’nda da gördünüz. Büyük çoğunluk, Kanada’nın Avrupa Birliği’ne daha fazla yakınlaşmasını destekliyor” dedi.
Carney ise hedeflerinin AB’ye üye olmadan mümkün olan en yakın iş birliğini kurmak olduğunu belirterek coğrafi nedenlerle tam üyeliğin mümkün olmadığını söyledi.
Carney, “Ancak her halükarda bu çözüm üretmeye, hareketliliği artırmaya ve bireylere, araştırmacılara ve işletmelere fırsatlar sunmaya yönelik bir ortaklık olacak” ifadelerini kullandı.
Ortak üyelik vatandaşlara ne sağlayacak?
Ortak üyeliğin vatandaşlar açısından ne anlama geleceği sorusuna yanıt veren Carney, Kanada’da Avrupa menşeli mal ve hizmetler için daha fazla seçenek sunulacağını, finans sektöründe rekabetin artacağını söyledi.
Avrupa’daki finans kuruluşları ve ödeme sistemlerinin Kanada’da faaliyet gösterebileceğini belirten Carney, çocukların ve gençlerin Avrupa’da eğitim alabileceğini, Avrupalı öğrencilerin de Kanada’ya gelebileceğini ifade etti.
Carney, “Seyahat ve çalışma fırsatları artacak. Bütün süreçler kolaylaşıp hızlanacak. Kültürel alanda da pek çok fırsat ortaya çıkacak” dedi.
AB Komisyonu Başkanı Leyen de ortak üyeliğin istihdam ve nitelikli iş imkanları oluşturacağını, karşılıklı pazarların genişlemesiyle şirketlerin büyüme fırsatlarının artacağını belirtti.
Leyen, ortaklığın engel ve kısıtlamaları azaltacağını, tedarik zincirlerini daha dayanıklı hale getireceğini söyledi.