Fransa’da haftalardır devam eden öğrenci protestolarının ardından Başbakan Sebastien Lecornu, öğrenci örgütlerinin temsilcileriyle bir araya geldi. Hükümet, üniversiteye giriş sisteminin değiştirilmesinden öğretmen kadrolarının artırılmasına, burslardan öğrenci barınmasına kadar uzanan reform paketini açıkladı.
Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, başkent Paris’teki başbakanlık konutu Matignon’da öğrenci örgütlerinin temsilcilerini kabul etti. Görüşmeye Eğitim Bakanı Edouard Geffray ile Yükseköğretim, Araştırma ve Uzay Bakanı Philippe Baptiste de katıldı.
Görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenleyen Geffray ve Baptiste, öğrencilerin üniversiteye girişten eğitim şartlarına kadar uzanan taleplerine yönelik hazırlanan reform paketini kamuoyuyla paylaştı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 23 Ekim’de öğrenci temsilcileriyle gerçekleştirdiği görüşmenin ardından açıklanan düzenlemeler, eğitim sistemindeki sorunlara yönelik kapsamlı bir değişim sürecinin başlangıcı olarak sunuldu.
Hükümet, öğrencilerin taleplerini değerlendirmek amacıyla oluşturulan Agora platformuna 100 binden fazla görüş iletildiğini ve reform paketi hazırlanırken bu önerilerin de dikkate alındığını bildirdi.
Üniversiteye giriş sistemi 2028’de değişecek
Reform paketinin öne çıkan başlıklarından biri, uzun süredir öğrenci örgütlerinin eleştirilerine hedef olan üniversiteye yerleştirme platformu Parcoursup oldu.
Hükümet, sistemin 2027’de daha şeffaf hale getirilmesini, 2028’de ise yeni bir yerleştirme modeliyle değiştirilmesini hedefliyor.
Bu kapsamda üniversitelerin öğrenci kabul kriterleri daha açık biçimde paylaşılacak. Haziran 2027’den itibaren başvurusu reddedilen öğrencilere kararın gerekçesi bildirilecek.
Gençlerin üniversite tercihlerinde daha bilinçli karar verebilmeleri amacıyla lise 1. sınıftan itibaren rehberlik hizmetleri güçlendirilecek. Lise 2. ve 3. sınıf öğrencileri için de üniversite ziyaretleri düzenlenecek.
Yeni sistemin hazırlanması için öğrenci ve öğretmen temsilcilerinin de katılacağı bir reform komitesi kurulacak.
İlk önerilerini kasım ayı sonuna kadar sunması beklenen komitenin çalışmalarının ardından gerekli yasal değişiklikler gündeme gelecek.
Parcoursup’un geleceği, 28 Ekim’de Ulusal Mecliste de ele alınacak.
836 öğretmen kadrosu korunacak, sınıf mevcutları azaltılacak
Öğrencilerin protestolarda en fazla dile getirdiği sorunlar arasında yer alan öğretmen eksikliği ve kalabalık sınıflara ilişkin de yeni düzenlemeler açıklandı.
Eğitim Bakanı Edouard Geffray, 2027 bütçesinde kaldırılması planlanan 836 öğretmen kadrosunun korunması amacıyla hükümetin bütçe değişikliği önergesi sunacağını bildirdi.
Bunun yanı sıra devlet liselerinde görevlendirilmek üzere 500 yeni öğretmen kadrosu oluşturulması planlanıyor.
Sınıf mevcutlarının azaltılmasına yönelik düzenleme kapsamında, Eylül 2027’den itibaren sosyoekonomik açıdan en dezavantajlı liselerin yüzde 50’sinde, genel ve teknolojik liselerin 1. sınıflarında öğrenci sayısı en fazla 28 olacak.
Uygulama, Eylül 2028’de bütün genel ve teknolojik liselerin 1. sınıflarına yayılacak.
Lise 2. ve 3. sınıflarda da öğrenci sayısı yüksek olan ders gruplarının küçültülmesi hedefleniyor.
Geffray: Talepler doğrultusunda devlet bütçesine yansıyan somut kararlar aldık
Eğitim Bakanı Geffray, öğrencilerin taleplerinin somut kararlara dönüştürüldüğünü belirterek şunları söyledi:
“Lise öğrencileri bize eğitim gördükleri şartları ve geleceklerine ilişkin kaygılarını anlattı. Söylediklerini ciddiye aldık ve bu talepler doğrultusunda devlet bütçesine somut olarak yansıyan kararlar aldık.”
Öğrencilerin daha iyi şartlarda eğitim görmesini hedeflediklerini vurgulayan Geffray, şöyle devam etti:
“Lise 1. sınıflarda öğrenci sayısını 28 ile sınırlandırmak, derslere giremeyen öğretmenlerin yerine daha etkin biçimde öğretmen görevlendirmek ve iki yıllık yüksek teknisyenlik programlarında daha fazla kontenjan açmak, öğrencilere daha iyi şartlarda eğitim görme ve başarılı olma imkânı sunmak demektir.”
Öğretmenlerin devamsızlığı nedeniyle derslerin boş geçmesini önlemek amacıyla başlatılan acil plan kapsamında 920 sözleşmeli personel alınması öngörülüyor.
Bakanlık, bu alımların yarısından fazlasının tamamlandığını bildirirken, liselere ortalama 90 ilave ders saati sağlanacağını açıkladı.
Öğretmenlerin yerine görevlendirme yapılmasında en fazla sorun yaşanan lise sayısının ise 114’ten 21’e gerilediği belirtildi.
Üniversitelerde 15 bin yeni kontenjan açılacak
Üniversitelerdeki kontenjan yetersizliğine yönelik düzenlemeler kapsamında, 2027 ve 2028 yıllarında toplam 15 bin yeni yükseköğretim kontenjanı oluşturulacak.
Yükseköğretim, Araştırma ve Uzay Bakanı Philippe Baptiste, öğrencilerin geleceklerine ilişkin kaygılarına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Son haftalarda protestolara katılan lise ve üniversite öğrencileri bize basit sorular yöneltti: Nerede okuyacağım? Eğitimim boyunca geçimimi nasıl sağlayacağım? Hangi şartlarda eğitim göreceğim? Biz de bu sorulara somut adımlarla karşılık veriyoruz.”
Eğitim kurumlarına 5 milyar euroluk finansman ve yatırım
Hükümetin açıkladığı reform paketi, eğitim kurumlarının fiziki şartlarının iyileştirilmesine yönelik düzenlemeleri de kapsıyor.
Bu doğrultuda, 2030 yılına kadar okulların yenilenmesi amacıyla 4 milyar euroluk uygun faizli kredi imkânı sağlanacak.
duRénov programı üzerinden yerel yönetimlerin kullanımına sunulacak kaynak, ilkokul, ortaokul ve liselerin yenilenmesinde kullanılabilecek.
Üniversite kampüsleri için ise 2029 yılına kadar toplam 1 milyar euro yatırım yapılacak.
Denizaşırı Fransız bölgelerini de kapsayan yaklaşık 50 projeye ayrılacak kaynağın 200 milyon eurodan fazlası, 2027 yazına kadar başlatılacak veya tamamlanacak çalışmalara yönlendirilecek.
Öğrenci bursları enflasyona göre artırılacak
Öğrencilerin yaşam şartlarının iyileştirilmesi amacıyla burs sisteminde de değişikliğe gidilecek.
Eylül 2027’den itibaren burslar enflasyona göre artırılacak. Burslardan yararlanmak için uygulanan gelir sınırları da ailelerin gelirlerindeki değişime göre güncellenecek.
Bu kapsamda burslara ayrılan toplam kaynağın 2026 yılına kıyasla 2027’de 37 milyon euro, 2028’de 121 milyon euro ve 2029’da 220 milyon euro artırılması öngörülüyor.
Lise ve üniversite eğitimini bir bütün olarak ele aldıklarını vurgulayan Yükseköğretim, Araştırma ve Uzay Bakanı Baptiste, şunları söyledi:
“Edouard Geffray ile birlikte lise ve üniversiteyi bir bütün olarak ele almak istedik. Çünkü söz konusu olan aynı eğitim süreci ve aynı gençlik. Bu taahhütlerin tutarları, finansmanı ve uygulama takvimi belli. Verdiğimiz sözleri yerine getireceğiz.”
Hükümet, 4 Mayıs 2026’dan bu yana bütün üniversite öğrencilerine sunulan 1 euroluk yemek uygulamasının sürdürüleceğini de bildirdi.
Öğrenci yemek hizmetleri için 2027’de 143 milyon euro kaynak ayrılması ve yaklaşık 15 yeni yemek hizmeti noktası açılması planlanıyor.
Öğrenci barınma sorununa yönelik 45 bin konutluk program kapsamında ise 26 bin konutun yapımına başlandığı açıklandı.
Reform paketi öğrenci örgütlerini ikiye böldü
Hükümetin açıkladığı reform paketi, öğrenci örgütleri arasında farklı tepkilere neden oldu.
Bazı temsilciler, haftalardır süren protestoların ardından somut kazanımlar elde edildiğini savunurken, diğerleri açıklanan tedbirlerin talepleri karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek eylemlerin devam edeceğini duyurdu.
Liselərdə Yenilenme Hareketi (Renouveau lycéen) Yönetim Kurulu Başkanı Nathanal Combary, Başbakan Sebastien Lecornu ile gerçekleştirilen görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Diyalog yöntemi kazandı” dedi.
Combary: Bugün elde ettiklerimizden memnuniyet duymalıyız
Hükümetin attığı adımları olumlu değerlendiren Combary, öğrenci taleplerinin bir bölümünün karşılandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bugün elde ettiklerimizden memnuniyet duymalıyız. Lise öğrencilerinin taleplerinin bir bölümünün karşılanmasını sağladık. Mücadeleyi sürdürmemiz gerekiyor ve başarıya ulaşmak için doğru yoldayız.”
Alınan kararların uygulanmasının önemine dikkat çeken Combary, eylemlerin devam etmesi gerektiğini de vurguladı:
“Bundan sonra eylemleri sürdürmeliyiz. En çok beklediğimiz şey, sahadan çok somut geri dönüşler almak. Bundan sonraki değerlendirmemizde belirleyici olacak olan da bu.”
Üniversiteye giriş sisteminde açıklanan değişiklikleri ilk kazanım olarak değerlendiren Combary, Parcoursup’un 2027 ve 2028 başvuru dönemlerinin ardından daha kapsamlı biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtti.
Letoublon: Hükümetin korkmasını sağladık
Liseliler! (Les Lycéens!) örgütünün Başkan Yardımcısı Louis Letoublon ise hükümetin açıkladığı düzenlemelerin bütün talepleri karşılamadığını söyledi.
Letoublon, “Bardağın dolu tarafını da boş tarafını da görebiliriz. Taleplerimizin tamamı henüz karşılanmadı ve sonuna kadar mücadele edeceğiz” dedi.
Hükümetin öğrenci protestoları karşısında geri adım attığını savunan Letoublon, şöyle konuştu:
“En azından bir şey elde ettik: Hükümetin korkmasını sağladık. Bu hükümet artık bir şeyler yapmak zorunda olduğunu açıkça hissediyor.”
Yükseköğretimde açılması planlanan 15 bin yeni kontenjanı da değerlendiren Letoublon, “Bu küçümsenecek bir şey değil. Ancak üniversitelerdeki kontenjanlar konusunda bir ilerleme sağlayamadık” ifadelerini kullandı.
Vieillot: Taleplerimizle karşılaştırıldığında yalnızca kırıntılar elde ettik
Paris yakınlarındaki Cachan 94 Öğrenci Hareketi temsilcisi Clément Vieillot da hükümetin açıkladığı reform paketini yetersiz bulduğunu belirtti.
Vieillot, “Taleplerimizle karşılaştırıldığında yalnızca kırıntılar elde ettik” dedi.
Hükümetin altı ay sonra görevden ayrılacağını öne süren Vieillot, açıklanan kararların uygulanabilirliği konusunda şüphe duyduğunu dile getirdi.
Öğrenci temsilcileri, taleplerinin tamamı karşılanana kadar protestoları sürdüreceklerini belirterek 31 Ekim ve 5 Kasım tarihlerinde yeniden eylem düzenlenmesi çağrısında bulundu.