Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İngiltere’ye gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Oxford Üniversitesi’nde katıldığı etkinliğin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Fidan, İran ile ABD arasındaki görüşmelere ilişkin, “Nükleer dosyalarda tıkanmış olan bir iki konu var, bunun aşılabileceğini düşünüyorum” dedi.
“Stratejik ortaklık çerçeve belgesi imzalandı”
İngiltere’deki temasları ve Türkiye ile İngiltere arasındaki iş birliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, “Bildiğiniz gibi Türkiye ve İngiltere, özellikle son 20 yıldır giderek artan bir tempoda, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın da liderliğinde ve İngiltere’de iktidara gelen hükümetlerin hemen hemen hepsi de aynı politikayı takip etti. İki ülke arasında stratejik diyalog ve stratejik alanlarda iş birliği giderek artan bir ivme kazandı. Bu birçok alanda somutlaşmaya başladı. Dolayısıyla biz bu somutlaşmayı artık yapısal bir mekanizmaya dönüştürmenin gerekliliğine kani olduk ve stratejik ortaklık çerçeve belgesi hazırlandı. İki taraf arasındaki müzakerelerin ardından dün bunu imzaladık. İki ülke arasındaki ilişkilerin geldiği nokta itibarıyla gerçekten önemli bir aşama” dedi.
“Türkiye ve İngiltere’nin konuşacağı çok şey var”
NATO üyesi olan ve AB dışında yer alan iki ülke olarak Türkiye ile İngiltere’nin ekonomik güçleri, kapasiteleri ve sanayileriyle birbirini tamamlayabileceğini belirten Fidan, “Bu iki büyük ülke hem ekonomide, hem teknolojide, hem ticarette, hem savunma sanayinde, hem Avrupa güvenliğinde, hem NATO’daki ilişkilerde bu stratejik diyalog inanılmaz yapıcı bir rol oynuyor. Son dönemde ortaya çıkan yeni stratejik yönelimde orta güçlerin daha fazla söz sahibi olmaya başladığı bir çerçeve oluşuyor. Bu noktada Türkiye ve İngiltere’nin konuşacağı çok şey var” ifadelerini kullandı.
Yoğun diplomasi trafiği
Fidan, İngiltere temasları kapsamında İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve ekibiyle görüşmeler gerçekleştirdiklerini, ayrıca Avam Kamarası milletvekilleri ve Lordlar Kamarası üyeleriyle bir araya geldiklerini belirtti. Görüşmelerde iki ülke arasındaki siyasi ilişkiler, İran’daki gelişmeler, yürüyen müzakereler, Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği ve stratejik iş birliği konularının ele alındığını aktardı.
Fidan ayrıca Financial Times yayın kurulu ile de bir araya geldiklerini ifade etti.
Oxford ve Chatham House’ta temaslar
Temasları kapsamında kamu diplomasisi faaliyetleri de yürüttüklerini belirten Fidan, Chatham House’ta seçkin bir katılımcı grubuyla kapsamlı değerlendirmelerde bulunduklarını söyledi. Eski İngiltere Başbakanı Theresa May ile de bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirten Fidan, ardından Oxford Üniversitesi’nde konuşma yaptıklarını ifade etti.
“Taraflarla hemen hemen her gün görüşüyoruz”
İran’daki sürecin hangi aşamada olduğuna ilişkin bir soruya yanıt veren Fidan, Türkiye’nin taraflarla yoğun temas halinde olduğunu belirterek, “Taraflarla hemen hemen her gün görüşüyoruz. İki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşılamıştık ancak nihai anlaşma için yeterli olmayacağını ifade etmiştik. Daha fazla süreye ihtiyaç vardı. Geçtiğimiz hafta bu süre uzatıldı. Yarın yeniden başlayacak görüşmelerle nükleer dosyalarda tıkanan konuların aşılabileceğini düşünüyorum” dedi.
Hürmüz Boğazı için iki senaryo
Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, iki farklı senaryo bulunduğunu belirterek, “Birincisi anlaşma yoluyla eski statükoya dönülmesi, boğazın açılması ve serbest ticaretin yeniden başlamasıdır. Bu, mevcut müzakerelerle çözülebilecek bir yol” dedi.
Türkiye’nin rolü ve hassasiyetleri
Müzakerelerin başarısız olması durumunda ortaya çıkabilecek ikinci senaryoya da değinen Fidan, Türkiye’nin bu konudaki pozisyonunun net olduğunu ifade etti. Olası bir anlaşma sonrası mayın temizleme faaliyetlerine Türkiye’nin katkı sunabileceğini belirten Fidan, “Bu tür çalışmalar insani nitelik taşır ve taraf tutmak anlamına gelmez. Ancak olası bir çatışma ortamında Türkiye’nin farklı hassasiyetleri söz konusu olur. Bu durum ortaklarımız tarafından da anlaşılmaktadır” şeklinde konuştu.