Bulgaristan’da yeni cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısını belirlemek üzere yapılan seçimde adayların hiçbiri ilk turda gerekli oy oranına ulaşamadı. İlk resmi sonuçlara göre mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova yüzde 34,6 ile ilk sırada yer alırken eski Başbakan Andrey Gyurov yüzde 32 oy aldı. İki aday, 1 Kasım’da yapılacak ikinci turda yarışacak.
Bulgaristan’da seçmenler, dün ülkenin yeni cumhurbaşkanı ve cumhurbaşkanı yardımcısını belirlemek üzere sandık başına gitti. Ancak adayların hiçbiri seçimin ilk turda sonuçlanması için gereken oy oranına ulaşamadı.
Bulgaristan Merkezi Seçim Komisyonu tarafından oyların yüzde 95’inden fazlasının sayılmasının ardından açıklanan ilk resmi sonuçlara göre, mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova yaklaşık yüzde 34,6 oyla ilk sırada yer aldı. Eski Başbakan Andrey Gyurov ise yaklaşık yüzde 32 oy alarak ikinci oldu. Popülist Yeniden Doğuş Partisi’nin lideri Kostadin Kostadinov, yaklaşık yüzde 12,6 oyla üçüncü sırada yer aldı.
Merkezi Seçim Komisyonu, Yotova ve Gyurov’un 1 Kasım’da yapılacak ikinci turda yarışacağını duyurdu.
Seçime katılım yüzde 22,2’de kaldı
NATO ve Avrupa Birliği (AB) üyesi Bulgaristan’da cumhurbaşkanlığı ve cumhurbaşkanı yardımcılığı görevleri için 27 aday listesi yarıştı. Her listede cumhurbaşkanlığı ve cumhurbaşkanı yardımcılığı için birer aday yer aldı.
Seçimin ilk turda sonuçlanabilmesi için kayıtlı seçmenlerin yüzde 50’sinden fazlasının oy kullanması ve aday listelerinden birinin geçerli oyların yüzde 50’sinden fazlasını alması gerekiyordu.
Measure isimli araştırma şirketinin verilerine göre, sandıkların yerel saatle 20.00’de kapanması itibarıyla seçime katılım oranı yüzde 22,2’de kaldı. Seçmenlerin düşük ilgi gösterdiği seçimde katılım oranının bu seviyede gerçekleşmesi dikkat çekti.
Yotova: “Oy kullanmadan değişim sağlanabileceğine inanmak bir yanılgıdır”
Cumhurbaşkanı adaylarından İliyana Yotova, ilk sonuçların ardından yaptığı değerlendirmede barış mesajını öne çıkardı.
“Barış mesajımız duyulmalı. Önümüzdeki hafta buna odaklanacağız” diyen Yotova, Avrupa’da savaşın devam ettiğini hatırlatarak “barışın cumhurbaşkanı” olma sözünü yineledi. Ukrayna’ya silah ve askeri destek sağlanmasına karşı çıkmasıyla bilinen Yotova, ikinci tur öncesinde kampanyasını bu mesajı duyurmaya odaklayacağını belirtti. Ayrıca olumlu bir seçim kampanyası yürütme sözü verdi.
Vatandaşların sandığa gitmeden siyasi değişim sağlayabileceği düşüncesine karşı çıkan Yotova, “Oy kullanmadan değişim sağlanabileceğine inanmak bir yanılgıdır” ifadelerini kullandı.
Başbakan Rumen Radev tarafından desteklenen Yotova, ikinci tur öncesinde diğer siyasi partilerden destek isteyip istemeyeceğine ilişkin bir açıklama yapmadı.
Yotova, seçimlere katılımın düşük kalmasında ülkenin ikinci büyük siyasi gücü olan Bulgaristan’ın Avrupalı Geleceği için Vatandaşlar Girişimi (GERB) partisinin seçimlere katılmamasının da etkili olduğunu söyledi.
Gyurov’dan Yotova’ya açık tartışma çağrısı
İkinci turda Yotova ile yarışacak eski Başbakan Andrey Gyurov, 1 Kasım Pazar günü yapılacak seçim öncesinde rakibini kamuoyuna açık bir tartışmaya davet etti.
Batı yanlısı reformcu muhalefet tarafından desteklenen Gyurov, sandıkların kapanmasının ardından düzenlediği basın toplantısında, iki adayın cumhurbaşkanı yardımcısı adayları olmadan Bulgaristan halkının karşısına çıkmasını önerdi.
Gyurov, Yotova’ya yönelik çağrısında şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Yotova’yı halkın önünde açık, dürüst ve medeni bir tartışmaya katılmaya davet ediyorum. Yetkilerimizi nasıl kullanmayı planladığımıza ve Bulgaristan’ın zor tercihler karşısında nasıl hareket edeceğine ilişkin görüşlerimizi ve vizyonlarımızı ortaya koyalım.”
Yotova’nın davetini kabul etmesini umduğunu belirten Gyurov, “Bu, Bulgaristan vatandaşlarının bilinçli bir karar vermesini sağlayacaktır” dedi.
Kendisine ve cumhurbaşkanı yardımcısı adayına oy veren vatandaşlara teşekkür eden Gyurov, ikinci tur öncesinde daha fazla çalışmaları gerektiğini kabul etti.
Bulgaristan’ın nasıl bir cumhurbaşkanına ihtiyaç duyduğuna ilişkin görüşlerini de paylaşan Gyurov, gücün tek elde toplanmasına karşı denge oluşturabilecek, aldığı kararları açıklayabilecek ve vatandaşları bölmek yerine bir araya getirebilecek bir cumhurbaşkanının gerekli olduğunu söyledi.
Yotova Rusya ile diyaloğu, Gyurov Ukrayna’ya desteği savunuyor
İkinci tura kalan iki aday, barış konusunda benzer mesajlar verse de bu hedefe nasıl ulaşılacağı konusunda farklı yaklaşımlar benimsiyor.
Mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Rusya ile diyalog kurulmasını ve Ukrayna’ya verilen desteğin sınırlandırılmasını savunuyor. Yotova ayrıca Avrupa Birliği’nin Kiev yönetimiyle birlikte kendi barış önerisini hazırlamasını istiyor.
Batı yanlısı reformcu muhalefetin desteklediği Andrey Gyurov ise Ukrayna’ya desteğin artırılmasını ve NATO müttefikleriyle yakın iş birliğinin sürdürülmesini savunuyor. Ukrayna’nın savunmasının güçlendirilmesini öne çıkaran Gyurov, bu desteğin uzun vadeli güvenlik iş birliğine dönüşmesi gerektiğini belirtiyor.
Gyurov’un geçici başbakanlık görevi sırasında Ukrayna ile bir güvenlik iş birliği anlaşması imzalaması, bu yaklaşımının somut örneklerinden biri olarak görülüyor.
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların ve güvenlik kaygılarının arttığı bir dönemde yapılan seçimde, iki adayın barışa ilişkin farklı yaklaşımları öne çıkıyor. Yotova, Rusya ile diyaloğu ve Ukrayna’ya desteğin sınırlandırılmasını savunurken Gyurov, Ukrayna’nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesini ve NATO müttefikleriyle iş birliğinin sürdürülmesini öncelikli görüyor.
İkinci turun sonucu Bulgaristan siyasetini etkileyebilir
İkinci turda seçimi Yotova’nın kazanması, Başbakan Radev’in desteklediği siyasi çizgiye yönelik halk desteğini ortaya koyan bir sonuç olarak değerlendiriliyor.
Gyurov’un kazanması durumunda ise Bulgar siyasetinde muhalefetin ağırlığının artması bekleniyor.